بررسی عوامل روانشناختی محافظتکننده در روابط همسری
کلمات کلیدی:
روابط همسری, عوامل محافظتکننده, سلامت روان, رضایت زناشویی, زوجدرمانیچکیده
هدف این پژوهش تبیین جامع عوامل روانشناختی محافظتکننده مؤثر بر پایداری و کیفیت روابط همسری بر اساس مرور کیفی نظاممند ادبیات علمی است. پژوهش حاضر یک مطالعه مروری کیفی با رویکرد تحلیل نظری است که از طریق جستجوی نظاممند پایگاههای علمی معتبر انجام شد. پس از غربالگری اولیه و ارزیابی معیارهای ورود، ۲۰ مقاله علمی مرتبط انتخاب گردید. دادهها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی و به کمک نرمافزار NVivo نسخه ۱۴ کدگذاری و تحلیل شدند. فرایند تحلیل شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی بود و گردآوری دادهها تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. نتایج تحلیل منجر به شناسایی چهار مقوله اصلی شامل سرمایه هیجانی زوجین، توانمندیهای شناختی رابطهای، مهارتهای تعاملی زوجین و منابع روانشناختی فردی محافظتکننده گردید. این عوامل در تعامل پویا با یکدیگر، با تقویت سازگاری زوجین، کاهش تعارضات مخرب و افزایش رضایت زناشویی، نقش اساسی در حفظ ثبات روابط همسری ایفا میکنند. یافتهها نشان میدهد که تقویت همزمان مؤلفههای هیجانی، شناختی، تعاملی و فردی میتواند بهطور معناداری کیفیت و پایداری روابط همسری را ارتقا دهد و مبنای مؤثری برای طراحی مداخلات پیشگیرانه و درمانی در حوزه خانواده فراهم آورد.
دانلودها
مراجع
Baumeister, R. F., & Vohs, K. D. (2007). Self-regulation, ego depletion, and motivation. Social and Personality Psychology Compass, 1(1), 115–128.
Beck, J. S. (2011). Cognitive behavior therapy: Basics and beyond (2nd ed.). Guilford Press.
Bradbury, T. N., & Karney, B. R. (2019). Intimate relationships (3rd ed.). W. W. Norton.
Butler, E. A., & Randall, A. K. (2013). Emotional coregulation in close relationships. Emotion Review, 5(2), 202–210.
Davis, M. H. (2018). Empathy: A social psychological approach. Routledge.
Feeney, B. C., & Collins, N. L. (2015). A new look at social support. Personality and Social Psychology Review, 19(2), 113–147.
Fincham, F. D. (2003). Marital conflict. Journal of Marriage and Family, 65(3), 581–593.
Fincham, F. D., & Beach, S. R. H. (2010). Marriage in the new millennium. Journal of Family Theory & Review, 2(1), 1–16.
Gottman, J. M. (1994). What predicts divorce? Lawrence Erlbaum.
Gottman, J. M., & Silver, N. (2015). The seven principles for making marriage work. Harmony.
Gross, J. J. (2015). Emotion regulation. Current Opinion in Psychology, 3, 1–6.
Karney, B. R., & Bradbury, T. N. (1995). The longitudinal course of marital quality. Psychological Bulletin, 118(1), 3–34.
Masten, A. S. (2014). Ordinary magic: Resilience in development. Guilford Press.
Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2016). Attachment in adulthood (2nd ed.). Guilford Press.
Orth, U., & Robins, R. W. (2014). The development of self-esteem. Current Directions in Psychological Science, 23(5), 381–387.
Reis, H. T., & Shaver, P. (1988). Intimacy as an interpersonal process. Journal of Personality and Social Psychology, 54(3), 367–384.
Seligman, M. E. P., & Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive psychology. American Psychologist, 55(1), 5–14.
Snyder, C. R. (2002). Hope theory. Psychological Inquiry, 13(4), 249–275.
Whisman, M. A., & Baucom, D. H. (2012). Intimate relationships and psychopathology. Clinical Child and Family Psychology Review, 15(1), 4–13.
