تبیین تجربه زوجین از مرزهای عاطفی مخدوش در خانواده‌های درهم‌تنیده - نیک‌روش پریسا (سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی)
هدف پژوهش حاضر تبیین تجربه زیسته زوجین از مرزهای عاطفی مخدوش در خانواده‌های درهم‌تنیده و شناسایی پیامدهای آن بر صمیمیت، استقلال زوجی و الگوهای تعارض زناشویی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۴ نفر از زوجین ساکن شهر تهران بودند که به روش نمونه‌گیری هدفمند و بر اساس تجربه زیسته از مداخله عاطفی خانواده مبدأ یا خانواده همسر در زندگی زناشویی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته فردی گردآوری شد و فرایند نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. مصاحبه‌ها پس از ضبط، پیاده‌سازی و چندین‌بار بازخوانی شدند و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار NVivo و بر اساس مراحل تحلیل مضمون کدگذاری، طبقه‌بندی و تفسیر شدند. برای افزایش اعتبار یافته‌ها از بازبینی مشارکت‌کنندگان، بررسی همکار، یادداشت‌برداری تحلیلی و مسیر ممیزی استفاده شد. تحلیل داده‌ها به استخراج پنج مضمون اصلی انجامید: نفوذ عاطفی خانواده مبدأ در واحد زوجی، ناتوانی در ترسیم و حفظ مرزهای تصمیم‌گیری، مثلث‌سازی و ائتلاف‌های پنهان با والدین، تعارض وفاداری و احساس گناه در برابر خانواده، و فرسایش صمیمیت زوجی در نتیجه حضور روانی خانواده گسترده. مشارکت‌کنندگان تجربه خود را بیشتر به‌صورت احساس «نداشتن خانه مستقل روانی»، «اجبار به پاسخ‌گویی دائمی»، «ترس از رنجاندن والدین»، و «تنهایی در رابطه زناشویی» توصیف کردند. یافته‌ها نشان داد که مرزهای عاطفی مخدوش در خانواده‌های درهم‌تنیده، استقلال روانی زوجین را کاهش داده و رابطه زناشویی را از یک رابطه دونفره به میدانی چندصدایی، پرتنش و فاقد حریم روشن تبدیل می‌کند. بنابراین، مداخلات زوج‌درمانی در این بافت باید علاوه بر بهبود ارتباط زوجی، بر بازسازی مرزهای عاطفی، افزایش تمایزیافتگی خود، کاهش مثلث‌سازی و تقویت ائتلاف سالم زوجی متمرکز شوند.