تحلیل عوامل روان‌شناختی مؤثر بر فرسودگی عاطفی همسران - عباسی‌فر فرشته (سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی)
هدف این پژوهش تبیین نظام‌مند سازوکارهای روان‌شناختی مؤثر بر فرسودگی عاطفی همسران با اتکا به شواهد علمی موجود است. این مطالعه با رویکرد کیفی و از نوع مروری تحلیلی انجام شد. جامعه پژوهش شامل مقالات علمی معتبر در حوزه فرسودگی عاطفی و روابط زوجین بود که به روش هدفمند و بر مبنای اشباع نظری انتخاب شدند و در نهایت ۱۵ مقاله واجد شرایط به‌عنوان واحد تحلیل وارد پژوهش گردید. گردآوری داده‌ها صرفاً از طریق مرور نظام‌مند متون انجام شد و تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی و کدگذاری نظری در نرم‌افزار NVivo نسخه ۱۴ صورت گرفت. فرایند تحلیل شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی بود که منجر به استخراج الگوهای مفهومی و روابط میان مؤلفه‌ها گردید. نتایج نشان داد که فرسودگی عاطفی همسران حاصل تعامل سه حوزه اصلی است: آسیب‌پذیری‌های هیجانی ـ فردی (نارسایی تنظیم هیجان، سبک دلبستگی ناایمن، خودپنداره منفی، تجارب هیجانی آسیب‌زا)، الگوهای ناکارآمد تعاملی (اختلال ارتباط هیجانی، تعارض‌های مزمن، کاهش صمیمیت، قدرت نامتوازن، بی‌ثباتی حمایت عاطفی) و فشارهای روانی ـ زمینه‌ای (فشارهای اقتصادی و شغلی، فرسایش نقش‌های خانوادگی، کمبود حمایت اجتماعی، رویدادهای تنش‌زا و ضعف منابع مقابله‌ای). این عوامل در طول زمان به‌صورت تجمعی منجر به تخلیه هیجانی، کاهش سرمایه عاطفی و فاصله‌گیری تدریجی زوجین از رابطه می‌شوند. یافته‌ها تأکید می‌کند که فرسودگی عاطفی پدیده‌ای چندسطحی و تدریجی است که نیازمند مداخلات جامع در سطوح فردی، تعاملی و زمینه‌ای می‌باشد. نتایج می‌تواند مبنایی نظری برای طراحی برنامه‌های زوج‌درمانی، آموزش مهارت‌های هیجانی و سیاست‌های ارتقای سلامت خانواده فراهم آورد.