تبیین الگوی معنابخشی زوج‌ها به روابط فرازناشویی در بستر شبکه‌های اجتماعی - زمانی الهه; موسوی‌اصل کیوان; کریمی سحر (سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی)
هدف: هدف پژوهش حاضر تبیین الگوی معنابخشی زوج‌ها به روابط فرازناشویی شکل‌گرفته یا ادراک‌شده در بستر شبکه‌های اجتماعی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه پژوهش شامل زوج‌های ساکن شهر تهران بود که تجربه مواجهه مستقیم یا غیرمستقیم با روابط فرازناشویی در شبکه‌های اجتماعی را در زندگی زناشویی خود گزارش می‌کردند. مشارکت‌کنندگان به روش نمونه‌گیری هدفمند و با رعایت معیارهای ورود انتخاب شدند و فرایند نمونه‌گیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. در نهایت، ۲۴ نفر شامل ۱۲ زن و ۱۲ مرد از ۱۲ زوج در پژوهش شرکت کردند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری شد. هر مصاحبه بین ۵۰ تا ۸۵ دقیقه طول کشید، ضبط شد، به‌صورت کلمه‌به‌کلمه پیاده‌سازی گردید و با استفاده از نرم‌افزار NVivo تحلیل شد. برای افزایش اعتبار داده‌ها از بازبینی مشارکت‌کنندگان، کدگذاری مجدد، توافق میان کدگذاران، یادداشت‌برداری تحلیلی و توصیف غنی زمینه استفاده شد. تحلیل داده‌ها به استخراج پنج مقوله اصلی انجامید: سیال‌شدن مرزهای خیانت در فضای مجازی، جست‌وجوی دیده‌شدن و جبران خلأ عاطفی، عادی‌سازی تدریجی و دوپاره‌سازی اخلاقی، پنهان‌کاری دیجیتال و بحران اعتماد، و بازمعنابخشی تعهد زناشویی پس از مواجهه با رابطه فرازناشویی آنلاین. یافته‌ها نشان داد که روابط فرازناشویی در شبکه‌های اجتماعی غالباً نه به‌صورت رخدادی ناگهانی، بلکه در قالب فرایندی تدریجی، مبهم، هیجانی و تفسیری تجربه می‌شوند؛ فرایندی که در آن زوج‌ها میان «شوخی»، «ارتباط ساده»، «همدلی عاطفی»، «خیانت هیجانی» و «تهدید زناشویی» در نوسان قرار می‌گیرند. روابط فرازناشویی در بستر شبکه‌های اجتماعی بیش از آنکه صرفاً رفتاری جنسی یا ارتباطی تلقی شود، پدیده‌ای معنایی، مرزی و رابطه‌ای است که فهم آن مستلزم توجه هم‌زمان به خلأهای عاطفی، هنجارهای زوجی، پنهان‌کاری دیجیتال، ساختار اعتماد و بازتعریف تعهد در زندگی زناشویی معاصر است.