واکاوی تجربه زیسته زوج‌ها از فقدان صمیمیت جنسی در سال‌های اولیه ازدواج - موسوی سارا (سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی)
هدف پژوهش حاضر واکاوی تجربه زیسته زوج‌های ساکن تهران از فقدان صمیمیت جنسی در سال‌های اولیه ازدواج و شناسایی الگوهای معنایی، هیجانی و رابطه‌ای شکل‌دهنده به این تجربه بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و طرح پدیدارشناختی انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۵ زوج، برابر با ۳۰ نفر، از زوج‌های ساکن شهر تهران بودند که بین یک تا پنج سال از ازدواج آنان گذشته بود و تجربه کاهش یا فقدان صمیمیت جنسی را حداقل به مدت شش ماه گزارش کرده بودند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و با رعایت اصل بیشینه‌سازی تنوع از نظر سن، مدت ازدواج، سطح تحصیلات و وضعیت اشتغال انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری شدند و فرایند نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت؛ اشباع در مصاحبه با زوج سیزدهم حاصل شد و دو زوج دیگر برای اطمینان از کفایت داده‌ها وارد پژوهش شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل مضمون و به کمک نرم‌افزار NVivo انجام گرفت. تحلیل داده‌ها به استخراج پنج مقوله اصلی انجامید: سکوت و شرم جنسی در آغاز زندگی مشترک، گسست عاطفی ـ بدنی و کاهش احساس امنیت در رابطه، تبدیل رابطه جنسی به وظیفه زناشویی، نابرابری در میل، درخواست و پاسخ جنسی، و کمک‌خواهی ناکارآمد و تأخیر در مراجعه تخصصی. تجربه مشارکت‌کنندگان نشان داد فقدان صمیمیت جنسی صرفاً به کاهش فراوانی رابطه جنسی محدود نبود، بلکه با خاموشی گفت‌وگوی صمیمانه، احساس طرد، اضطراب عملکرد، خشم پنهان، اجتناب بدنی و بازتعریف منفی از خود و همسر همراه بود. فقدان صمیمیت جنسی در سال‌های اولیه ازدواج پدیده‌ای چندبعدی، رابطه‌ای و تدریجی است که در پیوند میان شرم فرهنگی، ضعف گفت‌وگوی زوجی، ناایمنی عاطفی، انتظارات جنسیتی و کمک‌خواهی دیرهنگام شکل می‌گیرد. نتایج بر ضرورت طراحی مداخلات زوج‌درمانی مبتنی بر آموزش گفت‌وگوی جنسی، افزایش پاسخ‌دهی هیجانی و اصلاح باورهای ناکارآمد جنسی در زوج‌های تازه‌ازدواج‌کرده تأکید دارد.