تحلیل پدیدارشناختی تجربه زوج‌ها از فرایند بخشش پس از تعارض شدید - اسلامی, فریدون; عطاپور, ندا (سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی)
هدف این پژوهش تبیین ساختار تجربه زیسته زوج‌ها از فرایند بخشش پس از مواجهه با تعارض‌های شدید و آسیب‌زا در روابط زناشویی است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. شرکت‌کنندگان شامل زوج‌های ساکن شهر تهران بودند که سابقه تجربه حداقل یک تعارض شدید و بحرانی در زندگی زناشویی خود را داشتند و در مسیر ترمیم رابطه قرار گرفته بودند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و مبتنی بر ملاک انجام شد و مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته تا رسیدن به اشباع مفهومی ادامه یافت. داده‌ها به‌صورت کلمه‌به‌کلمه پیاده‌سازی و با روش تحلیل پدیدارشناختی تفسیری تحلیل شد. برای افزایش اعتبار یافته‌ها از بازبینی مشارکت‌کنندگان و بررسی همتای پژوهشی استفاده گردید. تحلیل داده‌ها به شناسایی شش مضمون اصلی انجامید: شوک هیجانی اولیه، کشمکش درونی پیش از بخشش، تصمیم آگاهانه برای بخشش، بازسازی شناختی–هیجانی، ترمیم رابطه و پیامدهای روان‌شناختی بخشش. یافته‌ها نشان داد که بخشش فرایندی پویا، غیرخطی و تدریجی است که با کاهش هیجانات منفی، افزایش همدلی، بازسازی اعتماد و رشد فردی و زوجی همراه می‌شود. بخشش پس از تعارض شدید نه‌تنها عامل کلیدی در ترمیم رابطه زناشویی است بلکه به تحول روان‌شناختی پایدار زوج‌ها و ارتقای کیفیت زندگی مشترک منجر می‌شود و می‌تواند محور اساسی مداخلات زوج‌درمانی قرار گیرد.