تحلیل کیفی بازنمایی عشق و صمیمیت در زوج‌های نسل Z - مقدمی, پیمان; فالحپور, سارا; نیکویی, حمیدرضا (سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی)
هدف پژوهش حاضر واکاوی کیفی نحوه بازنمایی، تجربه و معناپردازی عشق و صمیمیت در میان زوج‌های نسل Z شهر تهران بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل تماتیک انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۴ نفر از زوج‌های نسل Z در شهر تهران بودند که به‌صورت هدفمند و با رعایت اصل تنوع در سن، مدت رابطه، وضعیت تأهل و سطح تحصیلات انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری شد و فرایند نمونه‌گیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت؛ اشباع اولیه در مصاحبه بیستم حاصل شد و چهار مصاحبه تکمیلی برای اطمینان از غنای داده‌ها انجام گرفت. تمامی مصاحبه‌ها پس از اخذ رضایت آگاهانه ضبط، پیاده‌سازی و با استفاده از نرم‌افزار NVivo تحلیل شدند. برای افزایش اعتبار پژوهش از بازبینی مشارکت‌کنندگان، مقایسه مستمر کدها، یادداشت‌برداری تحلیلی و بازبینی همکار پژوهشی استفاده شد. تحلیل داده‌ها به استخراج پنج مقوله اصلی انجامید: عشق به‌مثابه دیده‌شدن و اعتباربخشی هیجانی، صمیمیت ترکیبی در فضای حضوری و دیجیتال، تعهد مذاکره‌شده و مرزگذاری فردیت، آسیب‌پذیری هیجانی و ترس از طرد، و بازنمایی عمومی رابطه در شبکه‌های اجتماعی. یافته‌ها نشان دادند که زوج‌های نسل Z عشق را کمتر به‌صورت الگویی ثابت، فداکارانه و سلسله‌مراتبی و بیشتر به‌مثابه فرایندی تعاملی، گفت‌وگومحور، منعطف و نیازمند شفافیت عاطفی تجربه می‌کنند. همچنین فضای دیجیتال نه صرفاً تهدیدی برای صمیمیت، بلکه بخشی از معماری رابطه آنان بود. عشق و صمیمیت در زوج‌های نسل Z در پیوندی پیچیده میان نیاز به امنیت هیجانی، استقلال فردی، ارتباط دیجیتال، ترس از آسیب‌پذیری و بازنمایی اجتماعی رابطه شکل می‌گیرد. نتایج پژوهش می‌تواند برای زوج‌درمانگران، مشاوران خانواده و پژوهشگران حوزه روابط صمیمانه جوانان در طراحی مداخلات نسلی و حساس به زمینه فرهنگی مفید باشد.