تبیین روان‌شناختی الگوهای مخرب ارتباطی در زوج‌های با تعارض بالا - یوسفی‌مقدم, رضا (سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی)
هدف این پژوهش تبیین نظام‌مند سازوکارهای هیجانی، شناختی و تعاملی مؤثر بر شکل‌گیری و تداوم الگوهای مخرب ارتباطی در زوج‌های دارای تعارض مزمن است. این مطالعه به روش مروری کیفی و با رویکرد تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها صرفاً از طریق مرور نظام‌مند متون علمی گردآوری گردید. پس از جستجوی گسترده در پایگاه‌های علمی معتبر، ۱۵ مقاله واجد شرایط انتخاب و تا دستیابی به اشباع نظری تحلیل شدند. فرآیند کدگذاری و استخراج مضامین با استفاده از نرم‌افزار NVivo نسخه ۱۴ صورت گرفت و شامل مراحل کدگذاری باز، سازمان‌دهی مفهومی و یکپارچه‌سازی مضامین بود. نتایج به شناسایی سه مضمون اصلی منجر شد: بی‌نظمی هیجانی، تحریف‌های شناختی و الگوهای تعاملی ناسازگار. این سه نظام به‌صورت چرخه‌ای و خودتقویت‌کننده عمل کرده و از طریق افزایش واکنش‌پذیری هیجانی، تفسیرهای منفی، الگوهای تقاضا–کناره‌گیری، حمله–دفاع و اجتناب ارتباطی، تعارض زوجین را مزمن و پایدار می‌سازند. تعارض زناشویی پدیده‌ای چندبعدی است که بدون مداخله هم‌زمان در سطوح هیجانی، شناختی و تعاملی قابل اصلاح نیست. یافته‌ها ضرورت طراحی مداخلات زوج‌درمانی یکپارچه با تمرکز بر تنظیم هیجان، بازسازی شناختی و اصلاح الگوهای تعاملی را برجسته می‌سازد.