بررسی سازوکارهای هیجانی پیشبینیکننده وفاداری زناشویی: یک مطالعه مروری کیفی
کلمات کلیدی:
وفاداری زناشویی, تنظیم هیجان, دلبستگی, امنیت عاطفی, تعامل زوجینچکیده
هدف این پژوهش تبیین نظاممند سازوکارهای هیجانی مؤثر بر وفاداری زناشویی و ارائه چارچوب مفهومی یکپارچه برای درک پایداری تعهد زوجین است. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش مرور نظاممند - تحلیلی انجام شد. دادهها صرفاً از طریق مرور ادبیات علمی معتبر گردآوری گردید و پس از غربالگری چندمرحلهای، ۱۳ مقاله واجد شرایط انتخاب شد. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار NVivo نسخه 14 و از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت. نمونهگیری نظری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت و چارچوب مفهومی نهایی بر اساس الگوهای مفهومی مشترک استخراج شد. یافتهها نشان داد که وفاداری زناشویی در بستر تعامل سه سازوکار بنیادین هیجانی شکل میگیرد: تنظیم هیجانی، دلبستگی و امنیت عاطفی، و الگوهای تعاملی هیجانی زوجین. این سازوکارها از طریق تقویت اعتماد، صمیمیت، تعهد هیجانی و مدیریت سازگارانه تعارضها، نقش محافظتی مهمی در برابر تضعیف پیوند زناشویی ایفا میکنند و در صورت اختلال، زمینهساز فرسایش عاطفی و کاهش وفاداری میشوند. وفاداری زناشویی پدیدهای عمیقاً هیجانی و تعاملی است که بدون تقویت مهارتهای تنظیم هیجان، امنیت دلبستگی و الگوهای ارتباطی سازنده قابل حفظ و پایداری نیست و این یافتهها میتواند مبنای طراحی مداخلات آموزشی و درمانی مؤثر در حوزه خانواده قرار گیرد.
دانلودها
مراجع
Amato, P. R. (2010). Research on divorce: Continuing trends and new developments. Journal of Marriage and Family, 72(3), 650–666.
Bradbury, T. N., & Karney, B. R. (2014). Intimate relationships. New York: W. W. Norton.
Braun, V., & Clarke, V. (2021). Thematic analysis: A practical guide. Sage.
Canary, D. J., & Dindia, K. (2016). Sex differences and similarities in communication. Routledge.
Feeney, J. A., & Noller, P. (2018). Attachment style and marital interaction. Journal of Social and Personal Relationships, 35(2), 205–223.
Fincham, F. D., & Beach, S. R. H. (2010). Marriage in the new millennium: Challenges and opportunities. Journal of Family Theory & Review, 2(3), 163–177.
Gottman, J. M. (2015). The seven principles for making marriage work. Harmony Books.
Gottman, J. M., & Silver, N. (2015). The seven principles for making marriage work. New York: Harmony.
Gross, J. J. (2015). Emotion regulation: Current status and future prospects. Psychological Inquiry, 26(1), 1–26.
Halford, W. K., Pepping, C. A., & Petch, J. (2016). Couple relationship education. Family Process, 55(3), 532–546.
Johnson, S. M. (2019). Attachment theory in practice: Emotionally focused therapy. New York: Guilford Press.
Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2016). Attachment in adulthood: Structure, dynamics, and change. New York: Guilford Press.
Overall, N. C., & Lemay, E. P. (2015). Attachment and dyadic regulation processes. Current Opinion in Psychology, 1, 61–66.
Reis, H. T., & Shaver, P. (2017). Intimacy as an interpersonal process. Handbook of personal relationships, 367–389.
Sandelowski, M., & Barroso, J. (2007). Handbook for synthesizing qualitative research. Springer.
