تبیین پویاییهای روانشناختی روابط زوجهای در آستانه طلاق
کلمات کلیدی:
روابط زوجی, طلاق, پویاییهای روانشناختی, تعارض زناشویی, تنظیم هیجان, هویت رابطهایچکیده
هدف این پژوهش تبیین الگوی جامع پویاییهای روانشناختی مؤثر بر روابط زوجهایی است که در آستانه طلاق قرار دارند. این مطالعه با رویکرد مروری کیفی و مبتنی بر تحلیل نظریهپردازی دادهبنیاد انجام شد. دادهها صرفاً از طریق مرور نظاممند متون علمی داخلی و خارجی مرتبط با روابط زناشویی، تعارض زوجی و فرایندهای طلاق گردآوری شد. پس از جستجوی هدفمند در پایگاههای معتبر علمی، ۱۵ مقاله واجد شرایط بر اساس معیارهای ورود انتخاب و تا رسیدن به اشباع نظری تحلیل گردید. مدیریت دادهها و فرایند کدگذاری با استفاده از نرمافزار NVivo نسخه ۱۴ انجام شد. تحلیل دادهها شامل مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی بود و الگوی مفهومی نهایی بر اساس روابط میان مقولهها استخراج شد. نتایج منجر به شناسایی سه مضمون اصلی شامل فرسایش پیوند هیجانی زوجین، چرخههای تعارض و گسست ارتباطی، و دگرگونی هویت رابطهای و تصمیم به طلاق گردید. این مضامین نشان دادند که تضعیف تنظیم هیجان، سوءبرداشتهای شناختی، فروپاشی اعتماد، انسداد ارتباطی و تغییر نظام ارزشی رابطه بهصورت تعاملی مسیر حرکت زوجین به سمت طلاق را هموار میسازد. پویاییهای روانشناختی روابط زوجین در آستانه طلاق حاصل برهمکنش پیچیده مؤلفههای هیجانی، شناختی، ارتباطی و هویتی است و مداخلات درمانی باید بهصورت همزمان بر این ابعاد متمرکز شوند تا امکان پیشگیری مؤثر از طلاق فراهم گردد.
دانلودها
مراجع
Amato, P. R. (2010). Research on divorce: Continuing trends and new developments. Journal of Marriage and Family, 72(3), 650–666.
Bradbury, T. N., Fincham, F. D., & Beach, S. R. H. (2000). Research on the nature and determinants of marital satisfaction: A decade in review. Journal of Marriage and Family, 62(4), 964–980.
Christensen, A., & Heavey, C. L. (1990). Gender and social structure in the demand/withdraw pattern of marital conflict. Journal of Personality and Social Psychology, 59(1), 73–81.
Cordova, J. V., Gee, C. B., & Warren, L. Z. (2005). Emotional skillfulness in marriage: Intimacy as a mediator of the relationship between emotional skillfulness and marital satisfaction. Journal of Social and Clinical Psychology, 24(2), 218–235.
Fincham, F. D. (2003). Marital conflict: Correlates, structure, and context. Current Directions in Psychological Science, 12(1), 23–27.
Gottman, J. M. (1999). The marriage clinic: A scientifically based marital therapy. New York: Norton.
Halford, W. K., Markman, H. J., Kline, G. H., & Stanley, S. M. (2003). Best practice in couple relationship education. Journal of Marital and Family Therapy, 29(3), 385–406.
Huston, T. L., Caughlin, J. P., Houts, R. M., Smith, S. E., & George, L. J. (2001). The connubial crucible: Newlywed years as predictors of marital delight, distress, and divorce. Journal of Personality and Social Psychology, 80(2), 237–252.
Johnson, S. M. (2004). The practice of emotionally focused couple therapy (2nd ed.). New York: Brunner-Routledge.
Karney, B. R., & Bradbury, T. N. (1995). The longitudinal course of marital quality and stability: A review of theory, method, and research. Psychological Bulletin, 118(1), 3–34.
Laurenceau, J. P., Barrett, L. F., & Pietromonaco, P. R. (2005). Intimacy as an interpersonal process: The importance of self-disclosure, partner disclosure, and perceived partner responsiveness in interpersonal exchanges. Journal of Personality and Social Psychology, 74(5), 1238–1251.
Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2016). Attachment in adulthood: Structure, dynamics, and change (2nd ed.). New York: Guilford Press.
Sbarra, D. A., & Emery, R. E. (2005). The emotional sequelae of nonmarital relationship dissolution: Analysis of change and intraindividual variability over time. Personal Relationships, 12(2), 213–232.
Vaughan, D. (1986). Uncoupling: Turning points in intimate relationships. New York: Oxford University Press.
