اثربخشی زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر صمیمیت عاطفی، انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و رضایت زناشویی زوج‌های دارای تعارضات مزمن

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر صمیمیت عاطفی، انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و رضایت زناشویی زوج‌های دارای تعارضات مزمن بود. تعارضات مزمن زناشویی معمولاً با الگوهای تکرارشونده اجتناب هیجانی، سرزنش متقابل، کاهش گفت‌وگوی مؤثر و افت کیفیت رابطه همراه است و در صورت تداوم می‌تواند زمینه‌ساز فرسودگی زناشویی، کاهش صمیمیت و افزایش فاصله عاطفی میان زوجین شود. در این میان، زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد با تأکید بر پذیرش تجربه‌های درونی، کاهش اجتناب تجربی، گسلش شناختی، تماس با ارزش‌های رابطه‌ای و تعهد به رفتارهای سازنده می‌تواند رویکردی مؤثر برای بهبود کیفیت تعاملات زوجین باشد. این پژوهش با روش نیمه‌آزمایشی و طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل زوج‌های مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره خانواده بود که از میان آنان تعدادی زوج واجد ملاک‌های ورود به‌صورت هدفمند انتخاب و به شکل تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد را دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل در این مدت مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های صمیمیت عاطفی، انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و رضایت زناشویی بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد موجب افزایش معنادار صمیمیت عاطفی، انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و رضایت زناشویی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد. بر اساس نتایج، می‌توان گفت تمرکز بر پذیرش هیجانات دشوار، کاهش واکنش‌های دفاعی و تقویت رفتارهای مبتنی بر ارزش‌های مشترک، نقش مهمی در بازسازی پیوند عاطفی زوجین دارد. بنابراین، استفاده از این رویکرد در مراکز مشاوره خانواده برای زوج‌های دارای تعارضات پایدار توصیه می‌شود.