تبیین روانشناختی الگوهای مخرب ارتباطی در زوجهای با تعارض بالا
کلمات کلیدی:
تعارض زناشویی, الگوهای ارتباطی مخرب, تنظیم هیجان, تحریف شناختی, زوجدرمانیچکیده
هدف این پژوهش تبیین نظاممند سازوکارهای هیجانی، شناختی و تعاملی مؤثر بر شکلگیری و تداوم الگوهای مخرب ارتباطی در زوجهای دارای تعارض مزمن است. این مطالعه به روش مروری کیفی و با رویکرد تحلیل مضمون انجام شد. دادهها صرفاً از طریق مرور نظاممند متون علمی گردآوری گردید. پس از جستجوی گسترده در پایگاههای علمی معتبر، ۱۵ مقاله واجد شرایط انتخاب و تا دستیابی به اشباع نظری تحلیل شدند. فرآیند کدگذاری و استخراج مضامین با استفاده از نرمافزار NVivo نسخه ۱۴ صورت گرفت و شامل مراحل کدگذاری باز، سازماندهی مفهومی و یکپارچهسازی مضامین بود. نتایج به شناسایی سه مضمون اصلی منجر شد: بینظمی هیجانی، تحریفهای شناختی و الگوهای تعاملی ناسازگار. این سه نظام بهصورت چرخهای و خودتقویتکننده عمل کرده و از طریق افزایش واکنشپذیری هیجانی، تفسیرهای منفی، الگوهای تقاضا–کنارهگیری، حمله–دفاع و اجتناب ارتباطی، تعارض زوجین را مزمن و پایدار میسازند. تعارض زناشویی پدیدهای چندبعدی است که بدون مداخله همزمان در سطوح هیجانی، شناختی و تعاملی قابل اصلاح نیست. یافتهها ضرورت طراحی مداخلات زوجدرمانی یکپارچه با تمرکز بر تنظیم هیجان، بازسازی شناختی و اصلاح الگوهای تعاملی را برجسته میسازد.
دانلودها
مراجع
Baucom, D. H., Epstein, N. B., & Kirby, J. S. (2015). Cognitive-behavioral couple therapy. In A. S. Gurman, J. L. Lebow, & D. K. Snyder (Eds.), Clinical handbook of couple therapy (5th ed., pp. 31–72). Guilford Press.
Beck, A. T. (2011). Cognitive therapy of depression. Guilford Press.
Bowlby, J. (1988). A secure base: Parent-child attachment and healthy human development. Basic Books.
Bradbury, T. N., Fincham, F. D., & Beach, S. R. H. (2000). Research on the nature and determinants of marital satisfaction. Journal of Marriage and the Family, 62(4), 964–980.
Christensen, A., & Heavey, C. L. (1990). Gender and social structure in the demand/withdraw pattern of marital conflict. Journal of Personality and Social Psychology, 59(1), 73–81.
Cummings, E. M., & Davies, P. T. (2010). Marital conflict and children: An emotional security perspective. Guilford Press.
Dattilio, F. M. (2010). Cognitive-behavioral therapy with couples and families: A comprehensive guide for clinicians. Guilford Press.
Epstein, N. B., & Baucom, D. H. (2002). Enhanced cognitive-behavioral therapy for couples: A contextual approach. American Psychological Association.
Fincham, F. D., & Beach, S. R. H. (2010). Marriage in the new millennium: Challenges and prospects. Journal of Family Theory & Review, 2(2), 114–124.
Gottman, J. M. (1999). The marriage clinic: A scientifically based marital therapy. Norton.
Gross, J. J. (2015). Emotion regulation: Current status and future prospects. Psychological Inquiry, 26(1), 1–26.
Karney, B. R., & Bradbury, T. N. (1995). The longitudinal course of marital quality and stability. Psychological Bulletin, 118(1), 3–34.
Markman, H. J., Rhoades, G. K., Stanley, S. M., Ragan, E. P., & Whitton, S. W. (2010). The premarital communication roots of marital distress and divorce. Journal of Family Psychology, 24(3), 289–298.
Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2016). Attachment in adulthood: Structure, dynamics, and change (2nd ed.). Guilford Press.
