اثربخشی زوج‌درمانی هیجان‌مدار بر ناگویی هیجانی زوجین دارای تعارض زناشویی

فاطمه بذرگرزاده; سیده سریرا   هاشمی پور

نویسندگان

فاطمه بذرگرزاده گروه روانشناسی، واحد بندرعباس ، دانشگاه آزاد اسلامی ، بندرعباس، ایران. نویسنده مسئول https://orcid.org/0009-0004-6432-2890
سیده سریرا هاشمی پور گروه روانشناسی، واحد بندرعباس ، دانشگاه آزاد اسلامی ، بندرعباس، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0002-7685-0365

کلمات کلیدی:

زوج‌درمانی هیجان‌مدار, ناگویی هیجانی, تعارض زناشویی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی زوج‌درمانی هیجان‌مدار بر ناگویی هیجانی و مؤلفه‌های آن در زوجین دارای تعارض زناشویی شهر بندرعباس انجام شد. این پژوهش کاربردی با طرح نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون–پس‌آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل زوجین دارای تعارض زناشویی شهر بندرعباس در سال 2024–2025 بود که از میان آنان 30 زوج به روش نمونه‌گیری در دسترس و به‌صورت آنلاین انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل، هر یک شامل 15 زوج، قرار گرفتند. گروه آزمایش 12 جلسه 60 دقیقه‌ای زوج‌درمانی هیجان‌مدار مبتنی بر پروتکل جانسون را به‌صورت آنلاین دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه تعارض زناشویی براتی و مقیاس ناگویی هیجانی تورنتو جمع‌آوری شدند. تحلیل داده‌ها با تحلیل کوواریانس چندمتغیره و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS نسخه 24 انجام شد. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد زوج‌درمانی هیجان‌مدار بر مؤلفه دشواری در شناسایی احساسات اثر معناداری داشت (F=32.817، p<0.001، η²=0.374). همچنین اثر مداخله بر تفکر عینی معنادار بود (F=27.410، p<0.001، η²=0.333)، اما اثر آن بر دشواری در توصیف احساسات معنادار نبود (F=1.773، p=0.188، η²=0.031). نتایج مقایسه‌های بونفرونی نیز نشان داد تفاوت تعدیل‌شده بین گروه آزمایش و کنترل در شناسایی احساسات (MD=-5.347، p<0.001) و تفکر عینی (MD=-5.725، p<0.001) معنادار بود. بیشترین اندازه اثر مداخله مربوط به شناسایی احساسات با 37.4 درصد و پس از آن تفکر عینی با 33.3 درصد بود. زوج‌درمانی هیجان‌مدار می‌تواند برخی ابعاد اصلی ناگویی هیجانی، به‌ویژه دشواری در شناسایی احساسات و گرایش به تفکر عینی، را در زوجین دارای تعارض زناشویی کاهش دهد؛ بنابراین، استفاده از این رویکرد در مداخلات مشاوره‌ای و زوج‌درمانی برای تقویت آگاهی هیجانی و بهبود تعاملات عاطفی زوجین توصیه می‌شود.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Abolghasemi, S., Davoudi, T., & Ghorbanpour Ahmad Sargourabi, F. (2023). Predicting Marital Conflict Based on Spiritual Health, Marital Burnout, and Resilience among Couples in the Process of Separation in Tonekabon. Journal of New Advances in Psychology, Educational Sciences and Education, 6(67).

Bahrami-Moghaddam, M., Afsharinia, K., & Kakabraee, K. (2023). Comparison of the Effectiveness of Emotion-Focused Couple Therapy and Cognitive-Behavioral Couple Therapy in Reducing Marital Burnout and Depression among Couples. Journal of Modern Psychological Research, 18(71), 59-70.

Bilal, A., & Rasool, S. (2020). Marital Satisfaction and Satisfaction with Life: Mediating Role of Sexual Satisfaction in Married Women. Journal of Psychosexual Health, 2(1), 77-86. https://doi.org/10.1177/2631831820912873

Budiman, M., & Imam, A. (2024). A Bibliometric Analysis of Alexithymia Research. Buletin Psikologi, 32(2), 205.

Dania, S. (2025). Understanding Alexithymia: Living with Emotional Blindness, Unrecognised Feelings.

Dumessa, L., Oliveros, A. D., & Coleman, A. (2021). Attributions of Conflict: Impact on the Relation between Parental Physical Maltreatment and Emotion Regulation Difficulties. Journal of Aggression, Maltreatment & Trauma, 29(1), 57-72.

El-Habashy, M., Houria, S., Hajjaj, R., & Mohamed, A. (2024). Managing Marital Disputes and Its Relation to Familial Stability with a Sample of Female Heads of Households. Journal of Home Economics-Menofia University, 34(1), 265-298.

Esmailpour, K., Hosseini, Z., & Heshmati, R. (2024). Predicting Marital Burnout Based on Marital Conflicts and Communication Beliefs in Couples Applying for Divorce. Razi Journal of Medical Sciences, 31.

Estévez, A., Jauregui, P., Macía, L., & Martín-Pérez, C. (2022). Alexithymia and Emotion Regulation Strategies in Adolescent Gamblers with and without At-Risk Profiles. Journal of Gambling Studies, 38(1), 15-29.

FaramarziRad, B., Robat Milli, M., Aboulmaali-Alhosini, K., & Zare Bahramabadi, M. (2023). A Structural Model for Predicting Alexithymia Based on Early Maladaptive Schemas with the Mediation of Emotional Self-Disclosure. Journal of Psychological Science, 22(123), 539-555.

Forte Camarneiro, A. P., & de Miranda Justo, J. M. R. (2022). Emotional States and Psychopathological Symptoms in Couples during Pregnancy and Post-Partum. Journal of Reproductive and Infant Psychology, 40(4), 384-398.

Gaspar, S., Ramos, M., & Ferreira, A. C. (2021). Transnational Divorce in Binational Marriages: The Case of Portuguese–Brazilian and Portuguese–Cape Verdean Couples. Population, Space and Place, e2435.

Goerlich, K. S. (2018). The Multifaceted Nature of Alexithymia: A Neuroscientific Perspective. Frontiers in psychology, 9, 1641.

Gormley, E., Ryan, C., & McCusker, C. (2021). Alexithymia Is Associated with Emotion Dysregulation in Young People with Autism Spectrum Disorder. Journal of Developmental and Physical Disabilities, 34, 171-186.

Gozde, B., & Celik, M. (2024). The Role of Life Satisfaction and Sexual Self-Consciousness in Marital Disaffection. Türk Psikolojik Danışma Ve Rehberlik Dergisi.

Karimian, P., Akbari, H., & Omidi, A. (2021). The Effect of Emotion-Focused Couple Therapy on Marital Intimacy and Conflict Resolution between Couples. Sarem Journal of Medical Research, 6(3).

Kordovani, S., Khaleghipour, S., & Tabatabaeinejad, F. (2024). Comparison of the Effectiveness of Integrated Behavioral Couple Therapy and Schema-Focused Couple Therapy on Conflict Resolution Styles in Conflicting Couples. Applied Family Therapy Journal (AFTJ), 5(2), 68-78.

Mohaddes-Pishnamaz, A., Yousefi, N., & Mirzahosseini, H. (2023). Comparison of the Effectiveness of Schema Therapy and Emotion-Focused Therapy on Marital Burnout among Couples. Shenakht Journal of Psychology and Psychiatry, 9(4), 123-135.

Pourdel, M., & Soudani, M. (2025). The Effectiveness of Short-Term Solution-Focused Therapy on Psychological Flexibility and Emotional Self-Regulation in Women with Marital Conflicts. Rooyesh-e-Ravanshenasi, 14(1), 1-10.

Samani, H., Goudarzi, M., & Moradi, A. (2026). Effectiveness of Emotionally Focused Couple Therapy on Burnout, Conflicts, and Marital Intimacy in Conflicted Couples. Journal of Psychological Science, 25(158), 10-23. https://doi.org/10.61186/jps.25.158.15

Timajchi, F., Rashidzadeh, S., Eshrati, M., Karamroudi, A., Riazi, N., & Janbaz, M. (2025). The Effectiveness of Emotion-Focused Couple Therapy on Marital Conflicts and Marital Adjustment among Couples Referred to Counseling Centers in Tehran. Quarterly Journal of Experimental and Cognitive Psychology, 2(2), 1-13.