تحلیل کیفی بازنمایی عشق و صمیمیت در زوجهای نسل Z
کلمات کلیدی:
Z نسل, عشق, صمیمیت, زوجها, تحلیل تماتیک, روابط دیجیتالچکیده
هدف پژوهش حاضر واکاوی کیفی نحوه بازنمایی، تجربه و معناپردازی عشق و صمیمیت در میان زوجهای نسل Z شهر تهران بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل تماتیک انجام شد. مشارکتکنندگان شامل ۲۴ نفر از زوجهای نسل Z در شهر تهران بودند که بهصورت هدفمند و با رعایت اصل تنوع در سن، مدت رابطه، وضعیت تأهل و سطح تحصیلات انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته عمیق گردآوری شد و فرایند نمونهگیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت؛ اشباع اولیه در مصاحبه بیستم حاصل شد و چهار مصاحبه تکمیلی برای اطمینان از غنای دادهها انجام گرفت. تمامی مصاحبهها پس از اخذ رضایت آگاهانه ضبط، پیادهسازی و با استفاده از نرمافزار NVivo تحلیل شدند. برای افزایش اعتبار پژوهش از بازبینی مشارکتکنندگان، مقایسه مستمر کدها، یادداشتبرداری تحلیلی و بازبینی همکار پژوهشی استفاده شد. تحلیل دادهها به استخراج پنج مقوله اصلی انجامید: عشق بهمثابه دیدهشدن و اعتباربخشی هیجانی، صمیمیت ترکیبی در فضای حضوری و دیجیتال، تعهد مذاکرهشده و مرزگذاری فردیت، آسیبپذیری هیجانی و ترس از طرد، و بازنمایی عمومی رابطه در شبکههای اجتماعی. یافتهها نشان دادند که زوجهای نسل Z عشق را کمتر بهصورت الگویی ثابت، فداکارانه و سلسلهمراتبی و بیشتر بهمثابه فرایندی تعاملی، گفتوگومحور، منعطف و نیازمند شفافیت عاطفی تجربه میکنند. همچنین فضای دیجیتال نه صرفاً تهدیدی برای صمیمیت، بلکه بخشی از معماری رابطه آنان بود. عشق و صمیمیت در زوجهای نسل Z در پیوندی پیچیده میان نیاز به امنیت هیجانی، استقلال فردی، ارتباط دیجیتال، ترس از آسیبپذیری و بازنمایی اجتماعی رابطه شکل میگیرد. نتایج پژوهش میتواند برای زوجدرمانگران، مشاوران خانواده و پژوهشگران حوزه روابط صمیمانه جوانان در طراحی مداخلات نسلی و حساس به زمینه فرهنگی مفید باشد.
دانلودها
مراجع
Bradbury, T. N., Fincham, F. D., & Beach, S. R. H. (2000). Research on the nature and determinants of marital satisfaction: A decade in review. Journal of Marriage and Family, 62(4), 964–980.
Butler, E. A., & Randall, A. K. (2013). Emotional coregulation in close relationships. Emotion Review, 5(2), 202–210.
Coan, J. A., & Sbarra, D. A. (2015). Social baseline theory: The social regulation of risk and effort. Current Opinion in Psychology, 1, 87–91.
Diamond, L. M., & Aspinwall, L. G. (2003). Emotion regulation across the life span. Psychology and Aging, 18(2), 247–260.
Feeney, B. C., & Collins, N. L. (2015). A new look at social support. Personality and Social Psychology Review, 19(2), 113–147.
Gottman, J. M. (1994). What predicts divorce? Hillsdale, NJ: Erlbaum.
Gottman, J. M., & Levenson, R. W. (2000). The timing of divorce. Journal of Marriage and Family, 62(3), 737–745.
Gross, J. J. (1998). The emerging field of emotion regulation. Review of General Psychology, 2(3), 271–299.
Gross, J. J. (2015). Emotion regulation: Current status and future prospects. Psychological Inquiry, 26(1), 1–26.
Johnson, S. M. (2004). The practice of emotionally focused couple therapy. New York: Brunner-Routledge.
Karney, B. R., & Bradbury, T. N. (1995). The longitudinal course of marital quality and stability. Psychological Bulletin, 118(1), 3–34.
Lavner, J. A., & Bradbury, T. N. (2012). Why do even satisfied newlyweds eventually divorce? Journal of Family Psychology, 26(1), 1–10.
Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2016). Attachment in adulthood (2nd ed.). New York: Guilford Press.
Overall, N. C., Simpson, J. A., & Struthers, H. (2013). Buffering attachment-related avoidance. Journal of Personality and Social Psychology, 104(5), 854–871.
Pietromonaco, P. R., & Beck, L. A. (2019). Adult attachment and emotion regulation. Current Opinion in Psychology, 25, 34–39.
Reed, R. G., Barnard, K., & Butler, E. A. (2015). Distinguishing emotional co-regulation from other related constructs. Motivation and Emotion, 39(4), 546–556.
Rogge, R. D., Cobb, R. J., Lawrence, E., Johnson, M. D., & Bradbury, T. N. (2013). Is skills training enough? Journal of Family Psychology, 27(5), 831–843.
